Η μεταβαλλόμενη όψη της φροντίδας των ηλικιωμένων στη Μαλαισία — Sayed Mohammad Reza Yamani Sayed Umar

10 Ιουλίου — Η κοινωνία των ηλικιωμένων γίνεται όλο και πιο διαδεδομένη στη Μαλαισία επί του παρόντος. Σύμφωνα με το Τμήμα Στατιστικής της Μαλαισίας (DOSM), προβλέπεται ότι το ποσοστό των κατοίκων ηλικίας 65 ετών και άνω θα συνεχίσει να αυξάνεται τις επόμενες δεκαετίες, φτάνοντας περίπου στο 8% κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Αυτό το μοτίβο προκύπτει από δύο παράγοντες που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία φροντίζει τους ηλικιωμένους της: την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και τη μείωση των γεννήσεων. Οι ηλικιωμένοι στη Μαλαισία βασίζονταν εδώ και πολύ καιρό στις οικογένειές τους, ειδικά στα παιδιά τους, για οικονομική και συναισθηματική υποστήριξη. Ωστόσο, λόγω τεράστιων κοινωνικών και οικονομικών αλλαγών, αυτή η εξάρτηση μειώνεται σταδιακά.

Οι οικογενειακές αξίες και η μεταβίβαση των καθηκόντων από τη μία γενιά στην άλλη αποτελούν εδώ και πολύ καιρό τη βάση της μαλαισιανής προσέγγισης για τη φροντίδα των ηλικιωμένων. Ειδικά στις αγροτικές περιοχές, δεν είναι ασυνήθιστο οι γονείς να ζουν με ή κοντά στα ενήλικα παιδιά τους. Τα παιδιά παραδοσιακά βοηθούν με τη στέγαση, τα οικονομικά και την καθημερινή φροντίδα. Όταν η οικονομική δραστηριότητα ήταν λιγότερο αστικοποιημένη, οι οικογένειες ήταν μεγαλύτερες και τα ποσοστά μετανάστευσης χαμηλά· αυτή η διάταξη λειτουργούσε καλά. Υπήρχε αξιόπιστη μακροπρόθεσμη βοήθεια για τους ηλικιωμένους, καθώς δεν ήταν θεσμοθετημένη αλλά rather ενσωματωμένη στο οικογενειακό σύστημα.

Ωστόσο, λόγω της νεωτερικότητας και των δομικών κοινωνικοοικονομικών αλλαγών, αυτό το πρότυπο καθίσταται μη βιώσιμο. Η μετακίνηση των ανθρώπων προς τις πόλεις είναι μια σημαντική αιτία αυτής της αλλαγής. Όλο και περισσότεροι νέοι Μαλαισιανοί μετακομίζουν από μικρότερες πόλεις και αγροτικές περιοχές σε μεγαλύτερες πόλεις όπως η Κουάλα Λουμπούρ, η Johor Bahru και η Πενάνγκ αναζητώντας καλύτερες θέσεις εργασίας και εκπαιδευτικές ευκαιρίες. Η πιθανότητα γονέων και παιδιών να ζουν μαζί μειώνεται ως αποτέλεσμα αυτής της μετανάστευσης, η οποία διαχωρίζει φυσικά τις γενιές. Κατά συνέπεια, πολλοί ηλικιωμένοι καταλήγουν να ζουν μόνοι ή μόνο με τον/τη σύζυγό τους, καθιστώντας δύσκολη την πρόσβαση στην καθημερινή βοήθεια που χρειάζονται.

Ενώ η ύπαρξη παιδιών παραμένει ζωτικής σημασίας για τη συναισθηματική και κοινωνική ευεξία, η έρευνα σχετικά με τη γήρανση στη Μαλαισία υποδηλώνει ότι η σωματική εγγύτητα είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την πραγματική υποστήριξη.

Η φροντίδα γίνεται λιγότερο τακτική και συχνά αποτελείται από χρηματικές μεταφορές ή αραιές επισκέψεις όταν τα παιδιά κατοικούν μακριά. Για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι συχνά χρειάζονται βοήθεια με βασικές εργασίες ή την υγεία τους, αυτό σημαίνει ότι τα συμβατικά συστήματα φροντίδας που βασίζονται στην οικογένεια δεν είναι τόσο αποτελεσματικά.

Η πτώση των ποσοστών γονιμότητας είναι ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που μειώνει την οικογενειακή υποστήριξη. Τις τελευταίες δεκαετίες, το μέσο μέγεθος του νοικοκυριού στη Μαλαισία έχει μειωθεί σταθερά. Λιγότερα παιδιά είναι διαθέσιμα για να βοηθήσουν με τα οικονομικά βάρη της φροντίδας των ηλικιωμένων γονέων σε μικρότερα νοικοκυριά.

Σε περασμένες εποχές, ήταν συνηθισμένη πρακτική τέσσερα ή έξι παιδιά να βοηθούν οικονομικά και να αναλαμβάνουν εναλλάξ τη φροντίδα των ηλικιωμένων γονέων τους. Αλλά στα σημερινά νοικοκυριά με ένα ή δύο παιδιά, το βάρος συχνά επωμίζεται μόνο από έναν γονέα. Αυτό επιφέρει额外的 ψυχική και οικονομική πίεση στους ανθρώπους σε ηλικία εργασίας, καθιστώντας δυσκολότερη τη διατήρηση της υποστήριξης μακροπρόθεσμα.

Εν τω μεταξύ, το αυξανόμενο κόστος ζωής επιβαρύνει περισσότερο τα οικονομικά των νεότερων Μαλαισιανών. Πολλά κόστη έχουν αυξηθεί απότομα τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τη στέγαση, τις μεταφορές, τα φοιτητικά δάνεια, τη φύλαξη παιδιών και την ιατρική περίθαλψη.

Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων, ως ποσοστό του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, αυξάνεται στη Μαλαισία, όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία του DOSM.

Η νεότερη γενιά ήδη αγωνίζεται οικονομικά για να συντηρήσει τις δικές της πυρηνικές οικογένειες ενώ ταυτόχρονα φροντίζει τους ηλικιωμένους γονείς της, και αυτό το χάσμα μεταξύ των γενεών πρόκειται να επιδεινωθεί. Επομένως, αντί να αποτελεί ένα συνεπές, μακροπρόθεσμο σχέδιο, η οικονομική βοήθεια προς τους ηλικιωμένους γονείς είναι συχνά ασυνεπής, ανεπαρκής ή παρέχεται μόνο σε στιγμές κρίσης.

Η δυναμική της οικογένειας έχει αλλάξει ως αποτέλεσμα τόσο των οικονομικών όσο και των κοινωνικών αλλαγών. Στη Μαλαισία, ειδικά στις πόλεις, η τάση προς τις πυρηνικές οικογένειες γίνεται όλο και πιο κοινή, αντικαθιστώντας τις εκτεταμένες οικογένειες. Πολλές πυρηνικές οικογένειες έχουν και τους δύο γονείς να εργάζονται έξω από το σπίτι και τα ενήλικα παιδιά να ζουν μακριά από το σπίτι. Εξαιτίας αυτού, υπάρχουν λιγότεροι πόροι και λιγότερος χρόνος διαθέσιμος για τη φροντίδα των αγαπημένων προσώπων.

Επιπλέον, οι παραδοσιακές ευθύνες φροντίδας μέσα στις οικογένειες είναι λιγότερο σαφώς ορισμένες από ό,τι παλαιότερα λόγω των μεταβαλλόμενων ρόλων των φύλων και της αυξανόμενης συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό. Αυτές οι εξελίξεις μειώνουν την ικανότητα των οικογενειών να παρέχουν σταθερή φροντίδα στους ηλικιωμένους αγαπημένους τους.

Η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης είναι ένα άλλο κρίσιμο στοιχείο. Η περίοδος εξάρτησης στα γεράματα αυξάνεται επίσης καθώς οι Μαλαισιανοί ζουν περισσότερο. Ορισμένοι συνταξιούχοι μπορεί να χρειαστούν βοήθεια με την υγειονομική περίθαλψη και τα οικονομικά για 10 έως 20 χρόνια μετά τη διακοπή της εργασίας τους. Τα συστήματα υποστήριξης που επικεντρώνονται στην οικογένεια βρίσκονται ήδη υπό σημαντική πίεση από αυτή την παρατεταμένη περίοδο εξάρτησης. Γίνεται όλο και πιο δύσκολο να παρέχεται μακροπρόθεσμη φροντίδα για τόσο μεγάλες περιόδους, ακόμη και όταν τα παιδιά είναι έτοιμα να βοηθήσουν.

Η οικογενειακή υποστήριξη συνεχίζει να διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην ευεξία των ηλικιωμένων της Μαλαισίας, παρά αυτά τα εμπόδια. Η συναισθηματική υγεία και η κοινωνική υποστήριξη βελτιώνονται για τους ηλικιωμένους όταν έχουν παιδιά, ειδικά εάν αυτά τα παιδιά ζουν κοντά. Παρ' όλα αυτά, η αξιοπιστία αυτού του συστήματος επιδεινώνεται. Η γεωγραφική απόσταση, η νομισματική σταθερότητα και η διαθεσιμότητα αδελφών για την κοινή ανάληψη καθηκόντων είναι πλέον μεταξύ των πολλών μεταβλητών που επηρεάζουν την υποστήριξη. Ως αποτέλεσμα, ενώ η οικονομική βοήθεια από τα μέλη της οικογένειας είναι ακόμα διαθέσιμη, είναι ανεπαρκής για να παρέχει σταθερό εισόδημα στους ηλικιωμένους.

Τέλος, οι δημογραφικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές στη Μαλαισία μειώνουν την εξάρτηση των ηλικιωμένων από την οικογενειακή βοήθεια. Η μείωση των γεννήσεων μειώνει την προσφορά φροντιστών, το αυξανόμενο κόστος ζωής επιβαρύνει τις οικονομικές δυνατότητες των νεότερων γενεών και η αστική μετανάστευση μειώνει τη συγκατοίκηση και την καθημερινή φροντίδα. Ταυτόχρονα, τα δίκτυα υποστήριξης που βασίζονται στην οικογένεια βρίσκονται ήδη υπό μεγάλη πίεση λόγω της διάρκειας του χρόνου που οι άνθρωποι παραμένουν εξαρτημένοι, δεδομένου του αυξημένου προσδόκιμου επιβίωσης. Παρόλο που η οικογενειακή βοήθεια είναι πολιτισμικά σημαντική στη Μαλαισία, δεν μπορεί να relied upon alone για να διασφαλίσει την ασφάλεια των ηλικιωμένων.

Ως αποτέλεσμα, οι συμβατικές οικογενειακές δομές πρέπει να συνοδεύονται από πιο ισχυρά θεσμικά συστήματα υποστήριξης για να διασφαλιστεί η ευημερία ενός γηράσκοντος πληθυσμού. Αυτά τα συστήματα πρέπει να περιλαμβάνουν ενισχυμένη κάλυψη συντάξεων, αυξημένη κοινωνική βοήθεια και υπηρεσίες φροντίδας με βάση την κοινότητα για τους ηλικιωμένους.

* Ο συγγραφέας είναι Ερευνητικός Συνεργάτης στο Κέντρο Μελετών Ανάπτυξης Ungku Aziz (UAC), Πανεπιστήμιο Malaya και λέκτορας part-time στη Διεθνή Σχολή Επιχειρήσεων Azman Hashim (AHIBS) UTM, και μπορεί να επικοινωνήσει στο [email protected].

** Αυτή είναι η προσωπική άποψη του συγγραφέα ή της έκδοσης και δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα τις απόψεις του Malay Mail.