OPay به وال استریت می‌رود: این موضوع برای کارمزد تراکنش شما چه معنایی دارد؟

OPay در حال حرکت به سمت وال استریت است. این غول فین‌تک نیجریایی که با پشتیبانی SoftBank فعالیت می‌کند، Citigroup، Deutsche Bank و JPMorgan Chase را برای هدایت یک عرضه اولیه عمومی (IPO) در آمریکا استخدام کرده که ممکن است پیش از پایان سال ۲۰۲۶ انجام شود و ارزش‌گذاری ۴ میلیارد دلاری را هدف قرار داده؛ دو برابر ارزش شرکت در سال ۲۰۲۱.

این لحظه‌ای بزرگ برای فناوری نیجریه است. اما برای ۵۰ میلیون نفری که از این اپلیکیشن فین‌تک برای ارسال پول، پرداخت قبوض و پس‌انداز استفاده می‌کنند، سؤال فوری‌تر ساده‌تر است: چه چیزی برای من تغییر می‌کند؟

بیایید از نحوه رسیدن به اینجا شروع کنیم، زیرا داستان منشأ اهمیت دارد.

این شرکت در سال ۲۰۱۸ در نیجریه راه‌اندازی شد و توسط میلیاردر چینی Yahui Zhou، همان شخصی که پشت مرورگر Opera است، تأسیس شد.

نماینده POS اوپی

این شرکت با اوکاداها آغاز کرد؛ همان موتورسیکلت‌های سبز OPay که پیش از آنکه دولت ایالتی در سال ۲۰۲۰ موتورسیکلت‌های تجاری را ممنوع کند، همه جای لاگوس دیده می‌شدند. وقتی این اتفاق افتاد، OPay به سرعت تغییر مسیر داد، بازوهای لجستیک را تعطیل کرد و همه چیز را در خدمات مالی و بانکداری نمایندگی سرمایه‌گذاری کرد.

آن شرط‌بندی نتیجه داد. OPay شکافی را پر کرد که بانک‌های سنتی با خرابی‌ها، صف‌ها و کارمزد ۵۰ نایرایی به ازای هر انتقال ایجاد می‌کردند. این شرکت یک شبکه نمایندگی گسترده ایجاد کرد، محصولاتی که واقعاً کار می‌کردند توسعه داد و همه چیز را آنقدر ارزان قیمت‌گذاری کرد که میلیون‌ها نیجریایی که از بانک‌ها ناامید شده بودند، به جای آن به OPay فرصت دادند.

امروز، این شرکت بیش از ۵۰ میلیون کاربر دارد، حدود ۱۲ میلیارد دلار تراکنش ماهانه پردازش می‌کند و بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ نماینده در سراسر نیجریه دارد. درآمد کل سال ۲۰۲۵ برابر ۶۱۴.۸ میلیون دلار بود که نسبت به سال قبل ۲۸٪ رشد داشته است. این همان چیزی است که OPay برای ارزش‌گذاری ۴ میلیارد دلاری به سرمایه‌گذاران وال استریت ارائه می‌دهد.

حالا می‌خواهد به بورس برود. و پیش از اینکه به معنای آن برای کاربران عادی بپردازیم، ارزش دارد بفهمیم چه کسان دیگری در این بازی سهم دارند و چرا.

Opera، شرکت مرورگر نروژی که در سال ۲۰۱۸ OPay را پرورش داد، هنوز ۹.۵٪ سهم در این فین‌تک دارد. این سهم در ترازنامه Opera به عنوان یک ردیف مشخص ثبت شده و در پایان سال ۲۰۲۵ به ارزش ۲۹۴.۶ میلیون دلار، در مقابل ۲۵۸.۳ میلیون دلار یک سال قبل، ارزیابی شده است.

Read also: Nigerian fintechs are burning millions to acquire customers; And the math doesn't add up

آن ارزیابی مجدد ۳۶.۳ میلیون دلاری مستقیماً به صورت سود ارزش منصفانه به صورت سود و زیان Opera وارد شد و این یک سهم کوچک نیست.

درآمد خالص کل سال ۲۰۲۵ Opera برابر ۱۰۸.۳ میلیون دلار بود. اگر سود ارزش منصفانه OPay را کنار بگذاریم، این رقم به حدود ۷۲ میلیون دلار کاهش می‌یابد که به آنچه Opera در سال ۲۰۲۴ کسب کرد نزدیک‌تر است تا رشد ۳۴٪ که گزارش داده است.

به عبارت دیگر، ارزش‌گذاری رو به رشد OPay در حال حاضر یکی از عواملی است که Opera را در نظر سرمایه‌گذاران خودش به عنوان یک شرکت با رشد سریع نشان می‌دهد.

این نوع خاصی از فوریت ایجاد می‌کند. Opera نیاز دارد OPay در بورس عرضه شود تا بتواند سود کاغذی را به پول نقد واقعی و قابل بانکداری تبدیل کند. هر چه OPay بیشتر خصوصی بماند، آن ردیف در ترازنامه Opera ناپایدارتر می‌شود، و گزارش‌های خود Opera هم این را تأیید می‌کند و به سرمایه‌گذاران هشدار می‌دهد که ارزش منصفانه OPay بسیار نامشخص است و می‌تواند نوسانات قابل توجهی در نتایج ایجاد کند.

پس وقتی می‌خوانید که OPay ارزش‌گذاری ۴ میلیارد دلاری را هدف قرار داده، بدانید که فشار برای رسیدن به آن عدد تنها از سوی SoftBank و مدیریت خود OPay نمی‌آید. این فشار از یک شرکت بورسی در اسلو می‌آید که نتایج سالانه‌اش حالاً تا حدی به ارزش OPay وابسته است.

IPO فقط خروج OPay نیست. خروج Opera هم هست.

آیا OPay همچنان کارمزدها را پایین نگه می‌دارد؟

این فوری‌ترین سؤال برای کاربران عادی است.

OPay دنبال‌کنندگان خود را تا حدی بر پایه انتقال‌های ارزان و گاهی بدون کارمزد در زمانی ساخت که بانک‌ها کارمزد بیشتری می‌گرفتند. انتقال‌های رایگان یک استراتژی رشد بود؛ راهی برای جذب سریع کاربران از رقبا. این کار جواب داد.

اما آیا آن استراتژی می‌تواند از یک عرضه عمومی جان سالم به در ببرد؟

پاسخ صادقانه این است که هیچ‌کس با قطعیت نمی‌داند و OPay هم چیزی در این رابطه نگفته است. آنچه می‌دانیم این است که ورود به بورس فشار ساختاری ایجاد می‌کند که شرکت‌های خصوصی با آن روبرو نیستند.

پس از عرضه OPay در بورس، این شرکت هر فصل به تحلیلگران و سرمایه‌گذاران نهادی که به درآمد به ازای هر کاربر، گسترش مارجین و مسیر رشد نگاه می‌کنند، گزارش درآمد خواهد داد. اگر آن اعداد ناامیدکننده باشند، قیمت سهام سقوط می‌کند و مدیران پاسخگو خواهند بود.

ساده‌ترین اهرم برای افزایش درآمد این است که از کاربران فعلی خود کمی بیشتر برای آنچه قبلاً استفاده می‌کنند، دریافت کنید.

بخشی از این تغییرات ممکن است در حال رخ دادن باشد. نظرات کاربران درباره اپلیکیشن تجاری OPay در ماه‌های اخیر الگویی از شکایات درباره کارمزدها نشان می‌دهد؛ یک بررسی‌کننده اشاره کرده که مالیات بر ارزش افزوده (VAT) اکنون برای هر تراکنش اخذ می‌شود نه یک‌بار در روز برای مبالغ بالای ۱۰٬۰۰۰ نایرا.

کارمزد مشکوک دیگری در انتقال‌های OPay به OPay که قبلاً رایگان بودند نیز مشاهده می‌شود. OPay هیچ اعلام رسمی درباره تغییرات کارمزد نداده است. اما ارزش دارد بپرسیم آیا این تغییر قبل از اعلام IPO آغاز شده است.

از سوی دیگر: OPay می‌داند پایگاه کاربریش نسبت به قیمت حساس است. نیجریه یک بازار رقابتی است. PalmPay، Moniepoint، Kuda و خود بانک‌ها همه برای همان مشتریان رقابت می‌کنند.

اگر کارمزدها را به شدت افزایش دهد، کاربران می‌توانند و خواهند رفت. این واقعیت رقابتی یک محدودیت طبیعی است که حتی فشار از شرکت‌های بورسی نمی‌تواند کاملاً آن را نادیده بگیرد. سؤال این است که آیا این استارتاپ فین‌تک می‌تواند نقطه میانی را بیابد که در آن وال استریت را راضی کند بدون اینکه کاربران را به سمت در هل دهد.

وقتی داده‌های تراکنش شما به یک سند عمومی تبدیل می‌شوند چه اتفاقی می‌افتد؟

وقتی OPay امیدنامه IPO خود را با کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا ثبت کند، باید چیزهایی را افشا کند که هرگز به صورت عمومی افشا نکرده است.

• چه تعداد از کاربرانش واقعاً فعال هستند در مقابل فقط ثبت‌نام‌شده.
• درآمد به ازای هر کاربرش چگونه به نظر می‌رسد.
• چه مقدار از کسب‌وکارش از وام‌دهی می‌آید، که به شدت به تحلیل رفتار کاربر برای تصمیم‌گیری درباره اینکه چه کسی اعتبار می‌گیرد و با چه نرخی وابسته است.
• همچنین باید توضیح دهد چگونه با داده‌های کاربر برخورد می‌کند، زیرا قانون اوراق بهادار آمریکا از شرکت‌ها می‌خواهد ریسک‌های مادی را به سرمایه‌گذاران افشا کنند و مدیریت داده یک ریسک مادی برای هر فین‌تکی است که میلیاردها دلار تراکنش پردازش می‌کند.

Read also: Nigeria's fintech paradox: 11bn transactions, system failures, lingering trust issues – CBN report

OPay اطلاعات زیادی درباره کاربرانش دارد. می‌داند چه زمانی حقوق می‌گیرید و تقریباً چقدر. می‌داند کدام قبوض را پرداخت می‌کنید، آیا به طور منظم پس‌انداز می‌کنید، و آیا تا به حال از طریق این پلتفرم وام گرفته‌اید و با چه قابلیت اطمینانی آن را بازپرداخت کرده‌اید.

سؤال این است که وقتی شرکت از یک استارتاپ خصوصی با رشد به هر قیمتی به یک شرکت بورسی که باید مسیر درآمدزایی روشنی به سرمایه‌گذاران نشان دهد تبدیل می‌شود، چه اتفاقی برای آن داده‌ها می‌افتد.

آیا از آن داده‌ها برای ساخت محصولات بهتر و ارزان‌تر استفاده خواهد کرد؟ یا دسترسی به آن‌ها را به وام‌دهندگان، بیمه‌گران و تبلیغ‌کنندگان به عنوان یک منبع درآمد می‌فروشد؟ یا هر دو کار را خواهد کرد؟

نسخه‌ای از این داستان IPO وجود دارد که واقعاً برای کاربران مثبت است. یک OPay بورسی شفاف‌تر، پاسخگوتر به نهادهای نظارتی در دو حوزه قضایی و تحت نظارت عمومی بیشتری خواهد بود تا هر زمان دیگری.

صورت‌های مالی آن برای هر کسی قابل خواندن خواهد بود. برای شرکتی که پس‌اندازها و انتقال‌های ده‌ها میلیون نیجریایی را مدیریت می‌کند، این سطح از شفافیت احتمالاً دیر اتفاق افتاده است. اما نسخه‌ای هم وجود دارد که در آن ورود به بورس تغییر می‌دهد که OPay برای چه چیزی بهینه‌سازی می‌کند، و کاربران آن را به تدریج احساس می‌کنند؛ به شیوه‌هایی که به سختی می‌توان آن‌ها را به یک تصمیم واحد نسبت داد.

یک کارمزد کوچک اینجا، یک توافق اشتراک‌گذاری داده جدید آنجا، نرخ پس‌اندازی که آرام کاهش می‌یابد. هیچ‌کدام آنقدر چشمگیر نیست که کاربران را براند، اما همه با هم جمع می‌شوند.

کدام نسخه اتفاق می‌افتد به تصمیماتی بستگی دارد که OPay هنوز به طور عمومی نگرفته، و به اینکه آیا کاربرانش به اندازه کافی توجه می‌کنند تا وقتی این اتفاق می‌افتد، آن را پاسخگو بدارند.

Read also: What will be the fate of 23 million Nigerians who will be unable to receive dollar remittances from May 1?