Trump cho biết thỏa thuận Mỹ-Iran sẽ được ký vào Chủ nhật, eo biển Hormuz sẽ mở cửa sau đó

TEHRAN: Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy cho biết một thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông sẽ được ký vào Chủ nhật, và eo biển Hormuz chiến lược sẽ "mở cửa cho tất cả" ngay sau đó.

Iran trước đó trong ngày đưa ra một mốc thời gian khác nhưng vẫn phát tín hiệu rằng một thỏa thuận đang đến gần, khi cả hai bên tham chiến và các bên trung gian bày tỏ sự lạc quan ngày càng tăng rằng nhiều tuần đàm phán gián đoạn đang dần đến hồi kết.

Động lực mới xuất hiện bất chấp các vụ đụng độ mới tại eo biển Hormuz, nơi Iran đã phong tỏa từ đầu cuộc chiến, gây náo loạn thị trường toàn cầu.

"Thỏa thuận dự kiến sẽ được ký vào ngày mai, và ngay sau khi được ký, eo biển Hormuz SẼ MỞ CỬA CHO TẤT CẢ," Trump viết trên nền tảng Truth Social của mình.

Kể từ khi lệnh ngừng bắn ngày 8 tháng 4 tạm dừng những trận chiến ác liệt nhất, Trump đã nhiều lần khẳng định một thỏa thuận sắp đạt được, nhưng cuộc tranh cãi vẫn kéo dài mãi.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei trước đó hôm thứ Bảy cho biết ngày ký kết vẫn chưa được xác định, nhưng "sẽ không phải là ngày mai".

Tuy nhiên, ông nói thêm, "Khả năng điều này xảy ra trong những ngày tới không thể bị loại trừ."

Lãnh đạo của Pakistan – bên trung gian chủ chốt – cũng cho biết một thỏa thuận đang đến gần "hơn bao giờ hết".

"Với việc hoàn tất dự kiến trong vòng 24 giờ tới, Pakistan đang chuẩn bị cho việc ký kết điện tử thỏa thuận hòa bình ngay sau đó, tiếp theo là các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật vào tuần tới," Thủ tướng Shehbaz Sharif cho biết.

Một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Pakistan cũng cho biết lễ ký kết được lên kế hoạch vào Chủ nhật.

Tuy nhiên, các bên tham chiến vẫn công bố những thông tin mâu thuẫn về nội dung thỏa thuận, khi mỗi bên đều muốn thể hiện rằng mình đã ra khỏi cuộc chiến với lợi thế.

Drone ở Hormuz 

Tehran khẳng định sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến đường thương mại hàng hải quan trọng cho các lô hàng dầu khí từ Vịnh Ba Tư.

Kể từ khi áp đặt lệnh phong tỏa, Iran đã yêu cầu các tàu phải xin phép lực lượng vũ trang của nước này trước khi đi qua tuyến đường thủy, đồng thời thành lập một cơ quan mới để giám sát và thu phí.

Mỹ đã đáp trả bằng lệnh phong tỏa riêng đối với các cảng của Iran.

Trước đó vào thứ Bảy, Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ cho biết Iran đã "phóng nhiều drone tấn công một chiều nhằm cố tấn công các tàu thương mại đang quá cảnh qua eo biển".

Cơ quan này cho biết thêm "lực lượng Mỹ đã bắn hạ tất cả chúng trong những giờ gần đây".

Araghchi, trong một cuộc phỏng vấn với truyền hình nhà nước hôm thứ Sáu, cho biết thỏa thuận đang được bàn thảo yêu cầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ.

Ông nói thêm rằng "việc quản lý eo biển Hormuz sẽ không còn như trước", gọi tuyến đường thủy này là một trong những "công cụ răn đe chính" của Iran.

Mỹ đã nhiều lần tuyên bố rằng việc Iran duy trì quyền kiểm soát eo biển là điều không thể chấp nhận được, và bài đăng của Trump không đề cập đến phí hay các thỏa thuận khác.

'Bụi hạt nhân'

Một điểm mấu chốt khác trong các cuộc đàm phán là số phận chương trình hạt nhân của Iran, đặc biệt là kho dự trữ uranium được làm giàu ở mức cao – được cho là đã bị các cuộc không kích của Mỹ chôn vùi năm ngoái trong một cuộc chiến ngắn ngủi trước đó.

Iran từ lâu khẳng định chương trình hạt nhân của nước này là vì mục đích hòa bình và có quyền làm giàu uranium, nhưng Mỹ, Israel và các chính phủ phương Tây khác nghi ngờ nước này đang tìm cách chế tạo bom.

Araghchi hôm thứ Sáu cho biết cách duy nhất để xử lý uranium được làm giàu của Iran "là pha loãng nó ngay tại Iran".

Trump, người đã biện hộ rằng cuộc chiến là cần thiết để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, trước đó cho biết Mỹ sẽ thu hồi và tiêu hủy uranium.

Trong bài đăng hôm thứ Bảy, ông cho biết "khi mọi thứ bình lặng, chúng tôi sẽ vào và lấy Bụi Hạt Nhân… rồi pha loãng và tiêu hủy nó, dù là ở Iran hay tại Hoa Kỳ".

"Hy vọng quá trình này sẽ diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và suôn sẻ," ông nói thêm. "Nếu không, chúng tôi có lựa chọn tối thượng, hy vọng sẽ không bao giờ phải dùng đến nữa!"

Thủ tướng Benjamin Netanyahu của Israel – nước đã phát động chiến tranh cùng với Mỹ vào tháng Hai – cho biết Trump đã hứa với ông rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ bao gồm việc thu hồi vật liệu hạt nhân đã được làm giàu.

Trên các đường phố Tehran, người dân tỏ ra hoài nghi liệu thỏa thuận mới nhất có thể về đích hay không.

"Tôi không nghĩ sẽ có thỏa thuận nào sớm," Saeed Sadeghi, 49 tuổi, nói. "Tôi không tin vào lời họ nói."

Một người đàn ông khác tại thành phố Tonekabon, chỉ xưng tên là Ali, cho biết dù có thỏa thuận hay không, người Iran vẫn sẽ chịu khổ.

"Cả hai kết quả đều không vì lợi ích của người dân. Nếu họ đạt được thỏa thuận và không còn phải lo lắng về cộng đồng quốc tế, họ sẽ đàn áp người dân gấp nghìn lần hơn," ông nói về các nhà chức trách Iran.