Chuyển đổi số ngành sản xuất dược phẩm/thực phẩm: Bài toán truy xuất nguồn gốc từ gốc đến ngọn

Thực trạng bài toán truy xuất nguồn gốc trong ngành dược phẩm và thực phẩm

Ngành dược phẩm và thực phẩm có những đặc thù vô cùng nghiêm ngặt liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người. Quy trình sản xuất truyền thống thường gặp phải những “hố đen” thông tin do dữ liệu bị chia cắt giữa các phòng ban hoặc giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng. Khi xảy ra sự cố về chất lượng, doanh nghiệp mất rất nhiều thời gian, thậm chí là vài tuần, để rà soát lại sổ sách nhằm tìm ra nguyên nhân và lô hàng lỗi. Điều này không chỉ gây thiệt hại lớn về tài chính mà còn làm suy giảm nghiêm trọng uy tín thương hiệu.

Khi ứng dụng chuyển đổi số, mọi thông tin về lô nguyên liệu, nhiệt độ bảo quản, thời gian chế biến, và nhân sự thực hiện đều được gắn mã định danh (như QR code, RFID) và cập nhật tự động lên hệ thống. Việc này cho phép doanh nghiệp thực hiện truy xuất ngược (tìm nguồn gốc nguyên liệu từ sản phẩm lỗi) và truy xuất xuôi (tìm điểm phân phối của lô sản phẩm) chỉ trong vài cú click chuột.

3 ví dụ thực tế từ những doanh nghiệp hàng đầu trong việc truy xuất nguồn gốc

Dưới đây là cách mà các tập đoàn lớn trên thế giới và tại Việt Nam đã áp dụng công nghệ số để giải quyết triệt để bài toán truy xuất nguồn gốc từ gốc đến ngọn.

Nestle – Minh bạch chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu bằng công nghệ blockchain

Là một trong những tập đoàn thực phẩm và thức uống lớn nhất thế giới, Nestlé đã sớm nhận ra rằng niềm tin của khách hàng đối với sản phẩm phải được xây dựng dựa trên sự minh bạch tuyệt đối. Để hiện thực hóa điều này, Nestlé đã tiên phong ứng dụng công nghệ Blockchain và các giải pháp số hóa chuỗi cung ứng toàn diện. Tập đoàn đã tham gia vào nền tảng IBM Food Trust nhằm chia sẻ dữ liệu truy xuất nguồn gốc một cách không thể kiểm chứng hay thay đổi, mang lại cho người tiêu dùng cái nhìn rõ ràng nhất về hành trình của sản phẩm.

Một trong những chiến dịch thành công nhất của Nestlé là việc áp dụng truy xuất nguồn gốc cho các thương hiệu cà phê Zoégas và các sản phẩm sữa tại một số thị trường châu Âu. Bằng cách quét mã QR trên bao bì sản phẩm, người tiêu dùng có thể ngay lập tức truy cập vào các thông tin chi tiết bao gồm: chứng nhận nguồn gốc của nông dân, thời gian thu hoạch, quy trình vận chuyển đường biển, cho đến hồ sơ rang xay và đóng gói tại nhà máy. Hệ thống này không chỉ giúp khách hàng an tâm mà còn hỗ trợ Nestlé theo dõi sát sao mức độ bền vững và các tiêu chuẩn đạo đức trong canh tác của nhà cung ứng.

Bên cạnh đó, việc số hóa từ nhà máy sản xuất giúp Nestlé kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ hao hụt nguyên liệu và tối ưu hóa lượng hàng tồn kho. Mọi dữ liệu từ các cảm biến IoT tại nhà máy được kết nối đồng bộ với hệ thống quản trị, giúp tự động phát hiện các bất thường trong quá trình chế biến thực phẩm. Việc minh bạch hóa thông tin từ trang trại đến bàn ăn này đã giúp Nestlé củng cố vị thế dẫn đầu vững chắc trong ngành công nghiệp thực phẩm toàn cầu.

• Tham khảo chi tiết tại website của doanh nghiệp: Nestle

Pfizer – Ứng dụng công nghệ số bảo mật cao trong chuỗi cung ứng dược phẩm

Đối với ngành dược phẩm, việc truy xuất nguồn gốc không chỉ dừng lại ở bài toán chất lượng mà còn là vấn đề chống hàng giả và tuân thủ các quy định pháp lý nghiêm ngặt như DSCSA (Đạo luật An ninh Chuỗi Cung ứng Dược phẩm). Pfizer, tập đoàn dược phẩm đa quốc gia hàng đầu, đã đầu tư mạnh mẽ vào các giải pháp chuyển đổi số để xây dựng một chuỗi cung ứng thông minh, an toàn và có khả năng truy xuất nguồn gốc toàn diện từ khâu nghiên cứu, sản xuất nguyên liệu sinh học cho đến khi thuốc được giao tới các bệnh viện, nhà thuốc.

Pfizer tích hợp các hệ thống quản lý sản xuất tiên tiến để tự động hóa việc ghi nhận dữ liệu của từng lô thuốc. Mỗi hộp thuốc xuất xưởng đều được gắn một mã định danh duy nhất (serial number) dưới dạng mã vạch 2D. Mã này chứa đầy đủ thông tin về mã sản phẩm, số lô, ngày hết hạn và số sê-ri riêng biệt. Khi thuốc di chuyển qua các mắt xích của chuỗi cung ứng (nhà phân phối, đơn vị logistics, nhà thuốc), các mã này liên tục được quét và xác thực trên hệ thống trung tâm.

Quy trình này đảm bảo rằng bất kỳ hành vi gian lận, tráo đổi hoặc lọt hàng giả vào chuỗi cung ứng đều bị phát hiện ngay lập tức. Đặc biệt, đối với các sản phẩm nhạy cảm như vắc-xin đòi hỏi bảo quản lạnh nghiêm ngặt, Pfizer còn áp dụng các thiết bị giám sát IoT để theo dõi nhiệt độ liên tục trong suốt quá trình vận chuyển. Nếu nhiệt độ vượt quá ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ tự động cảnh báo, giúp doanh nghiệp chủ động xử lý trước khi sản phẩm tiếp cận người bệnh. Sự đầu tư bài bản này giúp Pfizer bảo vệ tối đa sức khỏe người tiêu dùng và uy tín của tập đoàn.

• Tham khảo chi tiết tại website của doanh nghiệp: Pfizer

Vinamilk – Hệ thống trang trại và nhà máy số hóa mang lại dòng sữa minh bạch

Tại Việt Nam, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) là minh chứng điển hình cho việc ứng dụng công nghệ số để giải bài toán truy xuất nguồn gốc từ gốc đến ngọn trong ngành sữa. Với hệ thống gồm nhiều trang trại đạt chuẩn quốc tế và các nhà máy hiện đại, Vinamilk đã xây dựng một quy trình khép kín được kiểm soát hoàn toàn bằng công nghệ cao, đảm bảo chất lượng sữa luôn đồng nhất và an toàn.

Ngay từ “gốc” là các trang trại bò sữa, Vinamilk đã ứng dụng công nghệ gắn chip điện tử cho từng cá thể bò. Chip này giúp theo dõi tự động tình trạng sức khỏe, chế độ dinh dưỡng, và lượng sữa thu hoạch hàng ngày của từng con bò. Dữ liệu này được chuyển thẳng về hệ thống quản lý trung tâm. Khi sữa thô được vận chuyển đến nhà máy, quy trình tiếp nhận, kiểm tra chất lượng, chế biến và đóng gói đều được tự động hóa hoàn toàn thông qua các hệ thống điều khiển và giám sát sản xuất hiện đại.

Nhờ việc số hóa đồng bộ này, Vinamilk có thể dễ dàng quản lý thông tin của từng lô sản phẩm sữa thành phẩm. Người tiêu dùng hoặc các cơ quan kiểm tra có thể kiểm tra lộ trình của một hộp sữa từ nhà máy nào, sản xuất vào ngày giờ nào, và thậm chí là nguồn sữa thô được thu hoạch từ trang trại nào. Việc làm chủ công nghệ và minh bạch hóa thông tin không chỉ giúp Vinamilk nâng cao năng lực quản trị nội bộ, giảm thiểu sai sót con người mà còn là bệ phóng giúp thương hiệu sữa quốc gia tự tin vươn tầm ra các thị trường xuất khẩu khó tính trên thế giới.

• Tham khảo chi tiết tại website của doanh nghiệp: Vinamilk

Kết luận

Chuyển đổi số và bài toán truy xuất nguồn gốc “từ gốc đến ngọn” không còn là một mục tiêu xa vời mà là yêu cầu cấp bách đối với mọi doanh nghiệp sản xuất dược phẩm và thực phẩm muốn phát triển bền vững. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các doanh nghiệp dẫn đầu như Nestlé, Pfizer, hay Vinamilk cho thấy, chìa khóa thành công nằm ở việc dám đầu tư và ứng dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ từ hệ thống quản trị sản xuất tại nhà máy cho đến các công nghệ kết nối chuỗi cung ứng bên ngoài. Khi thông tin được minh bạch, doanh nghiệp không chỉ bảo vệ được người tiêu dùng, tối ưu hóa chi phí vận hành mà còn xây dựng được tài sản vô giá nhất: niềm tin vững chắc từ thị trường.