Thổ Nhĩ Kỳ đang lên kế hoạch nâng cấp mạnh mẽ năng lực dự trữ dầu mỏ nhằm tăng cường an ninh năng lượng trong nước và giúp định vị đất nước trở thành trung tâm giao dịch dầu thô trong khu vực.
Theo kế hoạch được công bố vào ngày 25/4, cơ quan quản lý đường ống nhà nước Botaş sẽ xây dựng 40 bể chứa dầu mới tại cảng Ceyhan trên bờ Địa Trung Hải.
Khi hoàn thành, khu bể chứa sẽ có sức chứa 35 triệu thùng theo Tổng Giám đốc Botaş Abdülvahit Fidan, qua đó nâng tổng năng lực dự trữ dầu thô của Thổ Nhĩ Kỳ từ mức hiện tại hơn 11 triệu thùng lên 45 triệu thùng.
Fidan cho biết, việc mở rộng năng lực lưu trữ của trung tâm Ceyhan không phải là phản ứng tức thời trước các gián đoạn nguồn cung do chiến tranh Iran gây ra, mà là một phần trong kế hoạch dài hạn nhằm củng cố an ninh năng lượng và giúp định vị Thổ Nhĩ Kỳ trở thành nhà giao dịch dầu mỏ khu vực. Diện tích đất cho dự án đã được trưng dụng vào năm 2024 và đánh giá tác động môi trường đã hoàn thành vào năm ngoái.
"Dự án này sẽ tăng cường khả năng chống chịu của Thổ Nhĩ Kỳ trước các cuộc khủng hoảng năng lượng và cho phép đất nước đóng vai trò quyết định hơn trên thị trường năng lượng khu vực," ông nói.
Fidan cho biết, công việc xây dựng sáu bể chứa đầu tiên dự kiến sẽ bắt đầu vào cuối năm nay và hoàn thành vào năm 2028, với phần năng lực còn lại được đưa vào hoạt động trước năm 2031.
Khu bể chứa sẽ được phục vụ tốt về nguồn cung, với hai đường ống lớn kết thúc tại Ceyhan, một là tuyến xuất khẩu dầu Azerbaijan chạy từ Baku qua Georgia và xuống Thổ Nhĩ Kỳ, tuyến còn lại vận chuyển dầu thô từ các mỏ miền bắc Iraq, bao gồm khu vực người Kurd bán tự trị của nước này.
Ở công suất tối đa, hai đường ống có thể cung cấp 2,5 triệu thùng mỗi ngày (bpd), mặc dù tuyến Iraq-Kirkuk-Ceyhan hiện chỉ hoạt động ở mức giảm từ 300.000 đến 450.000 bpd.
Ali Arif Aktürk, chuyên gia năng lượng và cựu trưởng bộ phận mua sắm khí tự nhiên của Botaş, cho biết việc phát triển năng lực lưu trữ tại Ceyhan là bước đi để cảng trở thành một trung tâm năng lượng, dù ông nói với AGBI rằng cần có thêm đầu tư để đạt được mục tiêu này.
"Năng lực bể chứa của bạn tăng lên thì tất nhiên tính linh hoạt trong giao dịch của bạn cũng tăng theo," Aktürk nói.
"Tuy nhiên, trong khi việc tăng năng lực bể chứa là quan trọng, thì việc mở rộng danh mục sản phẩm bao gồm diesel, xăng hoặc nhiên liệu phản lực cũng quan trọng không kém, nghĩa là nhất thiết phải có một nhà máy lọc dầu tại đó."
Bằng cách phát triển năng lực hạ nguồn, Ceyhan có thể trở thành Rotterdam của lưu vực Địa Trung Hải phía đông, ông nói, đề cập đến cảng Hà Lan và ngành công nghiệp chế biến hydrocacbon rộng lớn phục vụ phần lớn Tây Âu.
Đã có kế hoạch từ 20 năm trước để xây dựng năng lực chế biến tại Ceyhan trong một khu thương mại tự do năng lượng chuyên biệt nhưng đã bị bỏ dở. Tuy nhiên, với sự phát triển của khu bể chứa Botaş, nhiều ngành công nghiệp hạ nguồn hơn có thể nảy sinh trong khu vực.

